Η σκόνη είναι ο «σιωπηλός εχθρός» κάθε υπολογιστή. Συσσωρεύεται σταδιακά, επιβαρύνει την ψύξη και μπορεί να οδηγήσει σε υπερθέρμανση, βλάβες — ακόμα και σε μόνιμη ζημιά. Καλά νέα: ο καθαρισμός είναι εύκολος αν ξέρεις τι κάνεις.
Γιατί η σκόνη είναι επικίνδυνη για τον υπολογιστή;
Τα εξαρτήματα του υπολογιστή — CPU, GPU, τροφοδοτικό — παράγουν θερμότητα που πρέπει να αποβληθεί. Αυτό γίνεται με ανεμιστήρες και ψύκτρες. Όταν η σκόνη φράξει τις ψύκτρες, η θερμότητα δεν αποβάλλεται και:
- Ο υπολογιστής επιβραδύνεται (thermal throttling — μειώνει ταχύτητα για να κρυώσει)
- Κάνει πολύ θόρυβο (οι ανεμιστήρες τρέχουν στη μέγιστη ταχύτητα)
- Σβήνει ξαφνικά (thermal shutdown προστασία)
- Αυξάνεται ο κίνδυνος βλάβης σε CPU, GPU ή μητρική κάρτα
Σε ακραίες περιπτώσεις, η υπερθέρμανση από σκόνη μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη σε ακριβά εξαρτήματα.
Πόσο συχνά χρειάζεται καθαρισμός;
- Κάθε 6 μήνες: Αν ο υπολογιστής βρίσκεται σε περιβάλλον με σκόνη, κατοικίδια ή χαλιά
- Κάθε 12 μήνες: Για κανονικές συνθήκες χρήσης (γραφείο, καθαρός χώρος)
- Άμεσα: Αν ο υπολογιστής κάνει πολύ θόρυβο, υπερθερμαίνεται ή σβήνει μόνος του
Τι χρειάζεσαι για τον καθαρισμό;
- Druckluft (αέρας σε κουτί): Το βασικό εργαλείο — διώχνει τη σκόνη από ψύκτρες και ανεμιστήρες
- Μαλακό πινέλο: Για απαλό καθαρισμό σε δύσκολες γωνίες
- Αντιστατική βούρτσα: Για εξαρτήματα που δεν πρέπει να φορτιστούν στατικά
- Κατσαβίδι: Για να ανοίξεις το κουτί (desktop) ή το κάτω κάλυμμα (laptop)
- Χαρτί ή πανί: Για να καθαρίσεις γύρω από τον υπολογιστή
❌ Μην χρησιμοποιείς: Ηλεκτρική σκούπα (δημιουργεί στατικό), νερό, χαρτί κουζίνας (χαράζει), ή αεροβόλο με πίεση >3 bar.
Καθαρισμός Desktop PC — Βήμα προς βήμα
- Κλείσε τον υπολογιστή και αποσύνδεσε το ρεύμα. Περίμενε 5 λεπτά.
- Ανοίξε το πλαϊνό κάλυμμα του κουτιού (συνήθως 2 βίδες πίσω).
- Πήγαινε σε εξωτερικό χώρο ή δίπλα σε ανοιχτό παράθυρο — η σκόνη θα πετάξει.
- Χρησιμοποίησε druckluft σε σύντομες εκτοξεύσεις (1-2 δευτερόλεπτα) — μην κρατάς πατημένο συνεχώς.
- Καθάρισε ψύκτρα CPU: Βάλε ένα μολύβι ή στυλό ανάμεσα στα φτερά ώστε να μην γυρίζουν (οι ανεμιστήρες δεν πρέπει να στρέφονται χωρίς ρεύμα — μπορεί να παράξουν ηλεκτρισμό).
- Καθάρισε GPU: Εκτόξευσε αέρα ανάμεσα στους ανεμιστήρες και στα φτερά ψύξης.
- Καθάρισε τροφοδοτικό: Εκτόξευσε αέρα στην οπή εισαγωγής/εξαγωγής.
- Σφουγγάρισε εσωτερικά με μαλακό πινέλο για ό,τι δεν έφυγε με τον αέρα.
- Κλείσε το κάλυμμα, σύνδεσε πάλι και δοκίμασε.
Καθαρισμός Laptop — Τι διαφέρει;
Τα laptops είναι πιο δύσκολα γιατί έχουν μικρότερο χώρο και η ψύκτρα-ανεμιστήρας είναι κλειστή. Εδώ υπάρχουν δύο επιλογές:
Επιλογή 1: Εξωτερικός καθαρισμός (χωρίς άνοιγμα)
Εκτόξευσε druckluft στις οπές εξαερισμού (συνήθως στο κάτω μέρος ή πλάι). Αυτό βοηθάει μερικώς αλλά δεν αφαιρεί το κεντρικό μπλοκάρισμα σκόνης.
Επιλογή 2: Ανοιχτός καθαρισμός (συνιστάται ανά 12 μήνες)
Αφαίρεσε το κάτω κάλυμμα (ελέγξε YouTube για το μοντέλο σου), βρες τον ανεμιστήρα και την ψύκτρα, καθάρισε με druckluft και πινέλο. Σε αυτή την ευκαιρία, μπορείς και να αλλάξεις τη θερμοαγώγιμη πάστα στον CPU.
Σημάδια ότι ο υπολογιστής χρειάζεται καθαρισμό τώρα
- 🔊 Κάνει πολύ θόρυβο — ανεμιστήρες σε υψηλές στροφές
- 🌡️ Είναι αισθητά ζεστός στην αφή
- ⚡ Σβήνει ξαφνικά κατά τη χρήση
- 🐢 Επιβραδύνεται ξαφνικά σε απαιτητικές εργασίες
- 📅 Δεν έχεις καθαρίσει πάνω από 1 χρόνο
Επαγγελματικός καθαρισμός — πότε να το εμπιστευτείς σε τεχνικό;
Αν δεν αισθάνεσαι άνετα με το άνοιγμα του υπολογιστή, αν είναι laptop με πολλές βίδες και σφιχτά καλώδια, ή αν θέλεις ταυτόχρονα αλλαγή θερμοαγώγιμης πάστας για μέγιστη αποτελεσματικότητα — ένας τεχνικός είναι η ασφαλέστερη επιλογή.
Στο pc-repair.gr κάνουμε επαγγελματικό καθαρισμό υπολογιστών και laptops με αλλαγή θερμοαγώγιμης πάστας, ώστε να εξασφαλίσεις βέλτιστη ψύξη και μακροζωία για τα εξαρτήματά σου.
📞 Κλείσε ραντεβού σήμερα — ο καθαρισμός κρατάει 30-60 λεπτά και αξίζει τον κόπο!